Servergeheugen uitgelegd: ECC, RDIMM en geheugenkanalen
Uitleg over ECC, RDIMM en geheugenkanalen bij servers en hoe je ze koppelt aan processor en moederbord.
ECC-geheugen kan bepaalde geheugenfouten opsporen en corrigeren, wat voor servers belangrijk is. RDIMM is een type module met een register (buffer) voor de adres- en commandosignalen, waardoor een server meer geheugen kan aansturen. Geheugenkanalen zijn de verbindingen tussen processor en geheugen: meer kanalen betekenen meer bandbreedte. Welk type past, hangt af van processor én moederbord.
De begrippen
| Begrip | Wat het is | Waarom het ertoe doet |
|---|---|---|
| ECC | Foutcorrectie in het geheugen | Voorkomt dat kleine fouten onopgemerkt data beschadigen |
| RDIMM | Geheugenmodule met register (registered) | Maakt grotere hoeveelheden geheugen mogelijk |
| UDIMM | Geheugenmodule zonder buffer (unbuffered) | Gebruikelijk in desktops en sommige kleine servers |
| Geheugenkanaal | Verbinding tussen processor en geheugen | Meer kanalen geven meer bandbreedte |
Waarom kanalen meetellen
Elk geheugenkanaal levert een deel van de totale bandbreedte. Een server-CPU met veel kanalen kan veel data per seconde uit het geheugen halen, wat voor databases en AI-werk belangrijk is. Zie in Processoren vergelijken het geheugentype en aantal kanalen per processor.
Wat controleer je?
- Ondersteunt de processor het type geheugen dat je wilt gebruiken?
- Ondersteunt het moederbord dat type en de gewenste capaciteit?
- Vul de kanalen gelijkmatig, zodat je de volle bandbreedte benut.
- Controleer de lijst van geteste modules van de fabrikant.
Waar vind je in de specificaties welk geheugen een server-CPU ondersteunt?
Dat staat op de officiële productpagina van de processorfabrikant. Bij Intel heeft die pagina een onderdeel met geheugenspecificaties, met onder meer de maximale geheugengrootte, de geheugentypen, het maximale aantal geheugenkanalen en of ECC-geheugen wordt ondersteund. Andere fabrikanten gebruiken vergelijkbare velden onder een iets andere naam.
- Zoek de exacte typenaam van je processor op de pagina van de fabrikant.
- Noteer het geheugentype (bijvoorbeeld DDR4 of DDR5), het aantal kanalen en of ECC wordt ondersteund.
- Open de handleiding van je moederbord of server en zoek het hoofdstuk over geheugen of ‘memory population’.
- Controleer daar welk moduletype (RDIMM, UDIMM of een ander type), welke capaciteit per slot en hoeveel modules per kanaal zijn toegestaan.
- Kijk of de fabrikant een lijst met geteste of goedgekeurde modules publiceert en vergelijk de typenummers met de modules die je wilt kopen.
Pas als processor, moederbord en module op elk punt overeenkomen, weet je dat de combinatie bedoeld is om samen te werken. Op onze pagina processoren vergelijken vind je het geheugentype en het aantal kanalen per processor als eerste houvast.
Is ECC bij DDR5 hetzelfde als ECC-geheugen voor servers?
Niet helemaal, en dat leidt tot misverstanden. DDR5-chips hebben ingebouwde foutcorrectie (on-die ECC), waarmee een enkele bitfout binnen de chip zelf wordt hersteld voordat de data de chip verlaat. Dat is een andere laag dan ECC op moduleniveau, waarbij extra databits meelopen tussen geheugen en processor, zodat fouten ook onderweg kunnen worden opgespoord. Volgens een overzicht van Lenovo Press heeft een DDR5-kanaal daarvoor 32 databits en 8 ECC-bits.
Een DDR5-module zonder ECC op moduleniveau is dus niet automatisch een servermodule met ECC. Controleer in de productomschrijving of de module expliciet als ECC is aangeduid, en of je processor en moederbord dat ondersteunen.
Let ook op twee andere zaken:
- DDR4 en DDR5 zijn fysiek en elektrisch niet uitwisselbaar. Modules van de ene generatie passen dus niet op een platform voor de andere.
- Een DDR5-module heeft twee onafhankelijke datakanalen van 32 bit. Dat is iets anders dan de geheugenkanalen van de processor, waar dit artikel het over heeft. De twee begrippen lijken op elkaar, maar je telt ze niet bij elkaar op.
Hoe vul je de geheugenslots van een server verstandig?
Meer slots dan kanalen betekent dat je een keuze hebt. Fabrikanten beschrijven in hun handleiding een volgorde waarin je de slots vult. Lenovo schrijft in zijn richtlijnen bijvoorbeeld voor dat de kanalen van een processor symmetrisch worden gevuld, omdat de geheugencontrollers de adressen dan kunnen verdelen en dat de prestaties ten goede komt. Andere fabrikanten hanteren eigen regels; de handleiding van jouw model gaat voor.
| Situatie | Waar je op let |
|---|---|
| Eén module per kanaal | Vaak de eenvoudigste manier om elk kanaal te gebruiken; kijk in de handleiding welke slots daarvoor bedoeld zijn |
| Meer modules dan kanalen | Vul de kanalen gelijkmatig, volgens de slotvolgorde van de fabrikant |
| Verschillende moduletypen | RDIMM’s, UDIMM’s en andere typen mag je volgens Lenovo Press niet in één systeem mengen |
| Verschillende capaciteiten in één kanaal | Fabrikanten hebben hier eigen regels voor; zoek de regel in de handleiding op |
Een rekenvoorbeeld met je eigen getallen. Noteer het aantal kanalen van je processor (K) en het aantal slots per kanaal op je moederbord (S). Het aantal slots is dan K × S. Wil je elk kanaal in elk geval één keer gebruiken, dan heb je minimaal K modules nodig. Die verdeel je volgens de slotvolgorde uit de handleiding, en niet op volgorde van de slotnummers op het bord.
Veelgemaakte fouten:
- Alleen op de totale hoeveelheid geheugen letten en niet op het aantal kanalen dat daarmee wordt gebruikt.
- Aannemen dat een module die fysiek past ook wordt ondersteund.
- Het ECC-label van een desktopmodule gelijkstellen aan ondersteuning door het platform.
Meer over het combineren van processor en bord lees je in welk moederbord past bij welke processor.
Veelgestelde vragen
Kan ik ECC in een desktop gebruiken?
Alleen als processor en moederbord het ondersteunen. Controleer de documentatie van de fabrikant.
Kan ik RDIMM en UDIMM mengen?
Nee, dat is meestal niet mogelijk.
Hoeveel geheugenkanalen heeft mijn processor?
Dat staat op de productpagina van de fabrikant, bij de geheugenspecificaties, vaak als maximaal aantal geheugenkanalen. Het aantal verschilt per processor, dus zoek de exacte typenaam op.
Verder lezen
- Processoren vergelijken
- Moederborden vergelijken
- Server-CPU of desktop-CPU
- VPS, VM, dedicated server en bare metal
Laatst bijgewerkt op